De avond voor de bruiloft hielden Larry en Melissa een barbeque aan het meer. We maakten kennis met de andere gasten, voornamelijk familie. Omdat de ouders van zowel Larry als van Melissa gescheiden waren, was het een ingewikkelde familie ! De vader van Larry was nu getrouwd met een andere vrouw, er waren diverse stiefdochters en aangenomen kinderen, en we raakten al snel het spoor bijster. Maar de barbeque was lekker, het uitzicht over het meer was prachtig en de zonsondergang spectaculair.
Even wat indrukken, in de vorm van lijstjes, want ik ben nu eenmaal dol op lijstjes.
Fijne Nederlandse dingen die we bijna vergeten waren, en die we toch erg missen nu we in de VS wonen:
Vervelende Nederlandse dingen die we bijna vergeten waren, maar die we niet missen nu we in de VS wonen:
In de volgende dingen gaat Nederland steeds meer op Amerika lijken:
En wat ging er uit Nederland mee terug in onze koffers?
In mei had ik op mijn werk een gesprek gehad met Peter Siersema, een gastroenteroloog werkzaam in het Dijkzigt ziekenhuis in Rotterdam. Hij was van plan om in september voor een jaar naar de VS te komen, om hier op de VA (Veterans Hospital) onderzoek te doen. Zijn vrouw Marjan, en drie kinderen (Hannah, Sebas en Claartje) kwamen ook mee. Natuurlijk kon ik hem een heleboel tips geven, en ik heb de Siersema's geholpen met het vinden van een huis.
Samen met een mevrouw van een rental company (ingehuurd door Stanford) ben ik bij vier huizen wezen kijken. Een van deze huizen, op Columbia Road, stak met kop en schouders boven de andere uit. Het lag tussen de Stanford Campus en de VA in, dicht bij een school, had een lekkere achtertuin, een halletje en parket. De laatste twee eigenschappen zijn zeldzaam in Amerikaanse huizen. Meestal stap je gewoon de woonkamer binnen, en ligt er tapijt (roze, groen, of als je geluk hebt neutraal, maar altijd vlekkerig). Ik ben zelf nog bij vier andere, prive huurhuizen wezen kijken, maar uiteindelijk viel de beslissing op het huis op Columbia Rd.
Van mijn Duitse collega Stephan Schulz had ik wat meubels, borden, pannen en bestek overgenomen. Mijn broer Arjan en zijn vrouw Renu hadden nog een bankstel over, en afgelopen weekend hebben we een U-haul verhuisauto gehuurd, en de hele handel vanaf drie adressen naar het huis gebracht en neergezet. Het was een heel gedoe, maar uiteindelijk lukte het om de verhuisauto binnen de afgesproken tijd weer terug te brengen (stressen: waar is het dichtstbijzijnde diesel-tankstation????). De bedden opgemaakt, de keuken ingericht, een douchegordijn opgehangen en het huis was klaar voor de nieuwe bewoners.
Afgelopen dinsdag (17 september) kwamen de Siersema's aan op San Francisco International. De VA had een limousine geregeld om ze op te halen, maar het was maar goed dat wij er ook waren met Gerards Volvo, want de familie kwam met 10 koffers aan, en er pasten er maar 4 in de limo. Gerard reed alvast met de koffers naar Palo Alto, en ik mocht mee met de familie in de limo. Het was een "stretched" limo, zo'n verlengde pooierbak zeg maar. Geblindeerde ramen, een gezellig zitje achterin, met TV toestel, champagnebar en een "sterrenhemel". Dat was een gedenkwaardig ritje!
Tijd voor nog wat Amerikaanse gewoontes. Je denkt natuurlijk dat er niet zo veel verschillen zijn tussen een West-europees land als Nederland en de Verenigde Staten. Niets is minder waar! Natuurlijk, ze spreken hier Engels, maar ook op andere terreinen zijn de verschillen soms groter dan je denkt. Het is leuk om je bewust te worden van de verschillen, want juist deze kleine dingen doen je beseffen dat je in een ander land woont. Volgens mij komen de verschillen tussen Nederland en de VS nergens zo duidelijk naar voren als bij het uit eten gaan. Daarom hierbij een "special" over Amerikaanse restaurants.
Restaurants zitten hier niet vanzelfsprekend in het centrum. De meeste steden hebben geen eens een centrum! Vaak zijn er wel een paar straten of wijken waar de concentratie restaurants hoger is dan elders, en daar moet je het mee doen. Gelukkig hebben steeds meer steden in de VS een gezellige "downtown" area, een paar straten waar je mensen daadwerkelijk over straat ziet flaneren, maar dit is helaas nog steeds een zeldzaamheid. Voor een bezoek aan een doorsnee restaurant pak je meestal de auto, en probeert die zo dicht mogelijk bij de ingang te parkeren. Stel je voor dat je een paar meter moet lopen! Gelukkig zijn de restaurants bijna allemaal voorzien van een riante parkeerplaats.
Bij de ingang aangekomen, is het niet de bedoeling dat je gewoon doorloopt en zelf een tafel uitzoekt! Helaas wisten wij dit niet bij ons eerste bezoek aan de VS (ruim 10 jaar geleden). We gingen toen naar binnen bij een snackbar-achtige tent (Denny's) en liepen gewoon door, en gingen aan een tafeltje zitten. Dit leidde gelijk tot grote paniek en woede bij het personeel, en ik kan je verzekeren dat we het vanaf toen NOOIT meer hebben gedaan. Nee, je moet netjes blijven wachten bij de ingang, tot er iemand naar je toekomt. Die vraagt je of met hoeveel personen je bent: "Party of two?" Je geeft het aantal op, en dan zijn er twee mogelijkheden: er is plaats of er is geen plaats. Als alles vol is (een goed teken in een restaurant), krijg je te horen hoe lang het ongeveer gaat duren voordat er een tafel beschikbaar is. Men kan trouwens verrassend goed schatten hoelang het zal duren! Bijna altijd is dit op de minuut nauwkeurig. Je naam wordt opgeschreven en je moet blijven wachten bij de ingang (als je geluk hebt staan daar wat stoelen). Als het heel druk is, zie je een lange rij mensen buiten wachten! Men neemt niet de moeite om te reserveren, maar wacht netjes op zijn/haar beurt. Als je naam wordt afgeroepen, mag je naar binnen. Dezelfde persoon die je bij de ingang welkom heette, pakt nu een aantal menu-kaarten en begeleidt je naar een tafeltje. De rol van deze persoon is ook om ervoor te zorgen dat iedereen van de bediening ongeveer evenveel klanten krijgt. De reden is, dat de bediening ("service") NIET is inbegrepen in de prijs voor het eten. Bijna alle waiters & waitresses worden (bijna) niet betaald voor hun werk, maar zijn volledig afhankelijk van de fooien. Dit verklaart natuurlijk ook waarom je als klant niet zelf een tafeltje mag uitzoeken. Lees meer over het fooien-systeem aan het einde van dit hoofdstukje.
In California mag in geen enkele openbare gelegenheid gerookt worden! Heerlijk hoor, je kleren ruiken nooit naar de nicotine, en je kunt lekker genieten van je eten zonder dat je buurman een sigaret opsteekt. In andere staten is deze wet (nog) niet van kracht, maar dan hebben de restaurants altijd aparte smoking en non-smoking gedeeltes. Bij de ingang stelt men dan de vraag "smoking or non?"
OK, je zit aan je tafeltje en je opent je menu-kaart. Vaak komt er al gelijk iemand naar je tafel om je een glas water te brengen. Deze "waterschenkers" zijn duidelijk lager in rang dan de obers. Ze spreken vaak slecht Engels, en hun enige doel in het restaurant is ervoor te zorgen dat de gasten niet van de dorst omkomen. Aan de ene kant is het heel plezierig, je hebt gelijk wat te drinken, en je hoeft niet per se iets anders te bestellen, maar sommige waterschenkers nemen hun taak iets te serieus en vullen je glas na elke slok weer bij. Als je pech hebt, tref je een "waterschenker op zijn eerste dag" die nog niet doorheeft dat er heel veel ijsklontjes in zijn kan zitten, die allemaal tegelijk in jouw glas willen vallen en een waterballet op je tafel veroorzaken.....
Je staart naar de menukaart en het begint je gelijk te duizelen. Wat een opties! Wat een mogelijkheden.... Veel restaurants hebben een gigantisch scala aan gerechten, en je weet gewoon niet waar je moet kijken.
De kaart is meestal verdeeld in "Starters" of "Appetizers" (voorgerechten), "Main dishes" (hoofdgerechten) en "Desserts" (spreekt voor zich). Let op: "Entrees" zijn hoofdgerechten, een rare Amerikaanse eigenaardigheid, die je in veel sjiekere restaurants op de menukaart tegenkomt!
Veel te snel komt er een waiter/waitress aangelopen. "Hi, how-ya folks doin' tonight? My name is Lucy, and I will be your waitress this evening. The daily specials are....." en daar volgt een lijst van nog meer gerechten die niet op de kaart staan, en die zo snel worden afgerateld dat je alleen het woord "salmon" of "spinach" er uit kan halen. Sommige obers maken het helemaal bont, en gaan aan je tafeltje hurken, waarschijnlijk om op ooghoogte met de klant te kunnen praten, maar ik voel me er altijd zeer ongemakkelijk bij. De waitress maakt nog een gezellig praatje, vraagt waar je vandaan komt, en probeert een goede indruk te maken. Bedenk: ze heeft er groot belang bij dat je straks tevreden bent en een grote fooi geeft.
Ze ziet allang dat je nieuw in het land bent, en nog geen keuze hebt kunnen maken. "Did you already decide or do you folks need a couple of more minutes?" Dat laatste natuurlijk.
Enkele minuten later komt ze weer terug, en je prikt op goed geluk een voor- en hoofdgerecht van de kaart, en doet je bestelling. Het is hier in de VS heerlijk dat je als klant echt koning bent. Het is heel normaal om met zijn tweeen een voor- of nagerecht te delen. "We will share the mixed appetizers". Geen enkel probleem, er komt dan gewoon 1 schaal met het gerecht, en twee bordjes, en je kunt heerlijk samen smikkelen.
Je kiest een hoofdgerecht, en daar volgen nog meer opties. Wil je je vlees rare, medium, or well-done? Wil je de aardappels fried, mashed, cooked or rice? "Soup or Salad?" Wat????? De waitress legt geduldig uit dat er bij het hoofdgerecht een soep of salade is inbegrepen. De soep is meestal een klein kopje soep-van-de-dag, en de salade is vaak een Caesar's salad (sla, tomaat en croutons). Wat een vreemde keuze, maar ja. Omdat je al een voorgerecht hebt besteld, kies je voor de salade. Meteen heb je spijt, want de waitress vraagt nu op verveelde toon "Which dressing?" Waar kun je uit kiezen, vraag je onbenullig. Ze slaakt een diepe zucht en ratelt dan een lijst van ca. 45 dressings op. Je verstaat allen "blue cheese" en bestelt die dan maar, ook al hou je er niet van. Inmiddels zijn we er achtergekomen dat de meeste restaurants vaak dezelfde standaard dressings hebben. Bekende varianten zijn "thousand islands" "honey mustard" en dus "blue cheese". Als je dat eenmaal weet, bestel je dus kort en krachtig: "I'll take the Sirloin steak, well-done with the French fries, and the salad with honey mustard dressing, please". Kijk, dan ben je echt een Amerikaan geworden, als je dat in 1x uit je bek krijgt.
De wachttijden zijn heerlijk kort in Amerikaanse restaurants. Voor je het weet staat het voorgerecht op je tafel. Je hebt maar 1 set bestek, dus je begint maar te eten. Je bent wat eerder klaar dan je partner en legt je bestek op het bord neer. Meteen komt je ober aangelopen, legt je bestek terug op de tafel, en neemt je bord mee. Dit terwijl je gezelschap nog druk aan het smikkelen is. De eerste keer kijk je hier wat vreemd tegenaan, en vind je het onbeleefd dat de ober niet wacht tot je allebei klaar bent. Maar als je er eenmaal aan gewend bent, is het heerlijk dat je weer wat ruimte op de tafel hebt.
Terwijl je partner nog steeds zit te eten, wordt zijn soep neergezet, en komt er voor jouw neus een salade. Het is de bedoeling dat je de salade als voorgerecht eet! Als je blijft wachten op het hoofdgerecht, en de salade niet aanraakt, komt de waitress vragen of het niet lekker is. Ook iets dat we de eerste keer fout deden!
Het is heel vreemd dat je geacht wordt om zowel je voor- als hoofdgerecht met dezelfde set bestek te eten. Je moet na het eten van je voorgerecht gewoon je gereedschap weer op tafel leggen. Echte
Amerikanen eten trouwens alleen met de vork. Ze snijden natuurlijk het vlees eerst in stukken, maar leggen het mes dan neer, en eten alles met de vork op. Ok, soep eten ze wel met een lepel! Maar de rest gaat via de vork. In een Chinees restaurant liggen er alleen stokjes naast je bord. Bijna iedereen kan hier met stokjes eten, en je leert het snel.
Tijdens het eten van je hoofdgerecht komt de serveerster uiteraard nog eens informeren of alles naar wens is. "Are you folks doing OK?" Je knikt met je volle mond en hoopt dat ze weer snel weggaat. De waterschenker komt nog een keer of drie langs, en op het moment dat je je vork neerlegt, staat de serveerster er al weer en vraagt "Are you still working on that or are you done?". De porties zijn meestal zo groot dat je halverwege de strijd moet opgeven. Je kunt hier gelukkig zonder blikken of blozen vragen of je het overgebleven eten mee naar huis mag nemen, de zogenaamde "doggy bag". "Could you wrap this for us, please?" is een nette manier om te vragen of ze het willen inpakken, want het woord doggy bag wordt alleen door niet-amerikanen gebruikt. Je bord wordt meegenomen en binnen enkele minuten krijg je een plastic zak met een net piepschuimen doosje. Heerlijk morgen als lunch!
De serveerster legt gelijk de rekening op tafel. Als Europeaan, vers aangekomen in de States, ervaar je dit als een grove belediging. Willen ze ons weghebben? Maar voor Amerikanen is dit juist een teken van service. Als je snel wegwilt, hoef je niet te wachten op de rekening, maar kun je gelijk betalen. Wil je nog blijven zitten, of wil je een nagerecht bestellen, dat is dat ook prima. Er wordt dan gewoon een nieuwe rekening gemaakt.
Het correct betalen van de rekening is een verhaal apart. Service (bediening) is in het algemeen niet inbegrepen, zoals ik hierboven al zei. In het algemeen moet je een fooi tussen de 10 en de 20 procent geven. Ben je niet zo tevreden, dan geef je 10 procent. Was alles dik in orde, 20 procent. GEEF NOOIT GEEN FOOI! Dat is wel zeer onbeschoft. De bediening krijgt immers bijna geen salaris, en is echt afhankelijk van de fooi, de "tip". Er is 1 uitzondering op deze regel, zie verderop.
De geroutineerde Amerika-ganger betaalt als volgt: hij/zij vouwt het mapje met de rekening open, werpt een korte zakelijke blik op het eindbedrag, schuift de credit card in het daarvoor bestemde vakje, en legt het mapje met de credit card naar buiten uitstekend op de hoek van de tafel. De ober haalt het geroutineerd weg (blij dat je weet hoe het hoort, hoewel je duidelijk geen Amerikaan bent), en komt even later het mapje terugbrengen. Je kaart zit er weer in, en in het mapje zit de creditcard slip. Je vult met de bijgeleverde pen de tip en het eindbedrag in, vergeet niet je credit card weer terug in je portemonee te stoppen, en legt het mapje weer terug op tafel. Je kunt nu gewoon weglopen, al zal de ober natuurlijk razendsnel checken of je wel betaald hebt.
Er zijn nog twee dingen om op te letten. Bij grotere gezelschappen (meestal vanaf 6 of 8 personen) wordt er al standaard 15 procent "service" in rekening gebracht. Je mag dan zelf kijken of je een fooi achterlaat of niet. Meestal staat dit trouwens duidelijk op de menukaart aangegeven. Iets anders waar je als tourist op moet letten, is dat er vaak ook al 15 procent service wordt berekend als de bediening denkt dat je een domme buitenlander bent die niet weet hoe het hoort. Ze hopen dat je dan alsnog een fooi geeft, zodat ze dubbel "vangen". Als je dit overkomt, mag je gerust GEEN fooi geven.
Je loopt naar buiten, met een volle maag, en realiseert je dat je hele restaurant bezoek nog geen drie kwartier heeft geduurd. Je hebt nog de hele avond voor je! Gezellig tafelen is er hier meestal niet bij. De bediening is zo razendsnel, dat je voor je het weet weer buiten staat. Een Amerikaan gaat dan ook niet zomaar uit eten. Nee je gaat uit eten en naar de film!
Einde van Deel 16: On vacation.
Ga door naar Deel 17: Happy Halloween.